میل بادامک و اجزای مرتبط با آن :

میل بادامک یا میل سوپاپ میلهای است که روی قسمت های خاصی از آن برجسته گیهای منظمی به شکل بادامک وجود دارد.

میل بادامک حرکت خود را به طور مستقیم از میل لنگ به وسیله ی تسمه ، زنجیر یا چرخ دنده (ماشین های مسابقه ای )  دریافت می کند که به آن تسمه ی تایمینگ می گویند ؛ علّت این نام گذاری هماهنگی حرکت میل لنگ با میل سوپاپ است که در جای خود توضیح داده می شود .

در شکل زیر یک میل بادامک وجود دارد که در آن بادامک ها را با فلش های زرد مشخص شده اند 3 استوانه وجود دارد که در آن سوراخ هایی دیده می شود (فلش های قرمز ) این قسمت ها محل قرار گرفتن میل سوپاپ بر روی بلوک سیلندر است و در این قسمت ها یاتاقان ها قرار می گیرد و وجود این سوراخ ها برای روغن کاری بهتر است که این کار با پر و خالی شدن این سوراخ ها از روغن در هنگام چرخش انجام می شود.

اگر داخل کولر ها را نگاه کرده باشید می بینید که تسمه ی موتور کولر داخل یک چرخ شیارداری قرار گرفته در قسمت انتهایی این میل ( فلش سبز ) یک چرخ شیاردار ( پولی ) قرار می گیرد که عهده دار چرخاندن این میل به واسطه ی میل لنگ است .

 

حال به چگونگی کار میل بادامک می پردازیم :

به هنگام چرخش میل سوپاپ بادامک های روی آن نیز می چرخد زمانی که نوک بادامک به ته سوپاپ می رسد آن را به جلو رانده و راه برای ورود یا خروج مواد باز می شود در شکل زیر با فلش مشخص شده است .

البته سیلندر زیر 4 سوپاپ است که 2تای ورودی مشخص شده است .

نوع دیگری از موتورها وجود دارد که در آن میل سوپاپ پایین سیلندر بوده و به وسیله ی یک میله ی رابط که به آن میل اسبک می گویند ازآن جایی که نمی توان این میله را به طور مستقیم روی بادامک قرار داد آن را داخل یک محفظه ی استوانه مانند به نام استکان تایپیت یا فنجانک قرار می دهند تا سطح مقطع آن به اندازه ی لازم برسد.

هنگامی که میل اسبک به سمت بالا می رود باید سوپاپ باز شود پس به یک وسیله مانند الّکلنگ نیاز هست که به آن اسبک گفته می شود برای بازگشتن سوپاپ به حالت اولیه از یک فنر استفاده می شود.

 

پس به این صورت میل سوپاپ و اجزای مرتبط با آن این کار را انجام می دهد .

این نوع موتورها بیشتر از انواع قدیمی بوده و در اتومبیل های امروزی از میل باداوک در بالای سیلندر استفاده می شود.

حال که فهمیدیم سوپاپ ها چگونه کار می کند بهتر است بدانیم که این سوپاپ ها چگونه با حرکت میل لنگ هماهنگ می شوند.

همان طور که می دانید و در قسمت های قبل توضیح داده شد سوپاپ ها در زمان های مشخصی باز می شوند ( مرحله ی 1 و 4 ) به ازای هر مرحله میل لنگ نیم دور (˚180 ) می زند پس به ازای 4 مرحله 2 دور می زند از طرفی در هر 4 مرحله هر سوپاپ 1 بار ، باز می شود پس میل بادامک به ازای هر 4 مرحله یا 2 دور میل لنگ باید 1 دور بچرخد تا سوپاپ 1 بار ، باز شود برای این کار از دو چرخ که محیط یکی 2 برابر دیگری است استفاده می شود که چرخ کوچکتر را به میل لنگ وصل می کنیم.

باید مواظب باشیم که این 2 چرخ را طوری هماهنگ تا در مرحله اول سوپاپ گاز باز شود و در مرحله ی 4 سوپاپ دود در صورت اشتباه موتور هرگز به کار نمی افتد.

در بعضی اتومبیل ها روی میل بادامک یک سری شیار مثل چرخ دنده وجود دارد از این نوع میل بادامک برای چرخش پمپ روغن ( Oil pump ) و پمپ آب ( Water pump ) برای روغن وآب رسانی استفاده می شود .

درس بعدی سیستم برق رسانی

موتور چگونه کار می کند :

موتور از قسمت های اصلی زیادی تشکیل شده و نمی توان یک قسمت را به عنوان مهم ترین بخش معرفی کرد و من با توجه به راحتی یادگیری شما شروع می کنم .

همان طور که می دانید بلوک سیلندر از بالا و پایین باز است.

بالای آن سرسیلندر قرار می گیرد که در جای خود توضیح داده می شود

پایین بلوک سیلندر کارتر یا روغندان و میل لنگ قرار می گیرد

در شکل زیر قسمت هایی که با فلش آبی مشخص شده محل قرار گرفتن میل لنگ بر روی بلوک است

شما روی میل لنگ و شاید قسمت های زیادی از موتور سوراخ هایی را مشاهده کنید ( قسمتهایی که متحرک هستند )  این سوراخ ها باعث بهتر روغن کاری این قسمت ها می شود به این صورت که روغن را در خود نگه داشته و به تدریج در آن قسمت تزریق می کند .

در ابتدا و انتهای نیل لنگ دو نگهدارنده که یاتاقان نامیده می شود قرار دارد ( فلش های قرمز )

در سه قسمت وسط که میل لنگ روی بلوک قرار گرفته هم یاتاقان قرار می گیرد  

فلش زرد محل اتصال شاتون به میل لنگ است که یکی از آن ها متصل است.

 

شاتون از طرف سوراخ کوچکتر به وسیله ی یک لوله ی سوراخ که طول آن به اندازه ی قطر پیستون و قطر لوله به اندازه ی قطر سوراخ است به پیستون و از طرف سوراخ بزرگتر با یاتاقان به میل لنگ وصل می شود . فلش زرد همان محلی است که در شکل بالا هم مشخص شده است.

 

خود پیستون در بلوک سیلندر قرار می گیرد به طوری که قسمت بالای آن ( تاج پیستون ) به طرف سر سیلندر قرار می گیرد

 

سرسیلندر هم روی موتور طوری قرار می گیرد که تمام درز ها پوشیده شده و تمام سوراخها به هم اتصال میابند

 

حال به چگونگی کارکرد موتور می پردازیم :

موتور از نظر زمانی به دو دسته تقسیم می شود

1-      دو زمانه

2-      چهار زمانه

در اینجا فقط در مورد موتور چهار زمانه بحث می شود

منظور از 4 زمانه یعنی موتور طی 4 مرحله ی تکراری کار می کند

مرحله ی اول مکش :

در این مرحله سوپاپ گاز باز شده و همزمان پیستون به پایین رفته و در اثر افت فشاری که پیش می آید مخلوط هوا و بنزین مکیده شده وارد محفظه ی سیلندر می شود و هنگامی که به پایین ترین نقطه ی خود می رسد دریچه یا سوپاپ گاز بسته می شود.

مرحله ی دوم تراکم :

 چون همزمان با حرکت پیستون حرکت دورانی میل لنگ هم ادامه دارد پیستون مجددا˝ رو بالا حرکت می کند در این مرحله دو دریچه بسته بوده ودر نتیجه گاز ( مخلوط هوا و بنزین ) درون سیلندر متراکم می شود  

 

 مرحله ی سوم احتراق یا انفجار :

در این مرحله گاز متراکم شده با جرقهی شمعی که درون سیلندر قرار دارد منفجر می شود با این انفجار گاز به طور ناگهانی منبسط می شود که این انبساط موجب راندن پیستون به طرف پایین می شود تا پیستون به پایین ترین نقطه ی خود برسد.

مرحله ی چهارم یا تخلیه :

در این مرحله پیستون رو به بالا حرکت می کند و همزمان درچه ی دود باز شده و گاز سوخته شده به بیرون رانده می شود.

بعد از این مرحله دوباره مرحلهی اول تکرار شده و به دنبال آن مراحل دیگر نیز تکرار می شود.

به همین طرتیب موتور کار کرده و تولید انرژی مکانیکی می کند.

موضوع بعدی میل بادامک و اجزاء مرتبط به آن خواهد بود.

قطعات اولیه ی موتور :

در این جا صرفا ً شکل و کار کلی بیان شده است.

موتور یا نیروی محرکه ی ماشین انواع مختلفی دارند ولی تقریبا ً همه ی آن ها یک مکانیزم را برای ایجاد نیرو در پیش گرفته اند ( به جز موتور های دو زمانه ).

موتور از اجزای مختلفی تشکیل شده که ما برای کارکرد موتور باید یکسری از این اجزا را بلد باشیم.

بلوک سیلندر : شکل معمول آن مکعبی بوده که در آن یک سری سوراخ به شکل استوانه است.

 

 

میل لنگ : میله ای شکسته مانند رکاب دوچرخه که به صورت مکرر به هم چسبیده که وظیفه ی آن تبدیل حرکت خطی به دورانی است هماهنگی تمام قسمت های موتور را این قطعه انجام می دهد.

 

پیستون : تکه ای فلز استوانه ای که در داخل سوراخ های سیلندر بالا و پایین می رود و دارای اشکال خاص بوده و همواره 3 شیار به دور آن است.

شاتون ( دسته پیستون ) : میله ای رابط که دو سر آن خاصیت لولایی داشته و یک سر آن به پیستون و سر دیگر به میل لنگ وصل می شود و حرکت خطی پیستون را به میل لنگ منتقل می کند.

 

سرسیلندر : قسمت بالای موتور که به بلوک سیلندر وصل می شود و محفظه با اتاقک احتراق را تشکیل می دهد روی سرسیلندر یک سری سوراخ های استوانه ای است که در یک گودی قرار دارد این محل را سیت (جایگاه) سوپاپ نام دارد.

سوپاپ میله ای که انتهای آن پهن است - مانند گوشت کوب – که در سوراخ های سرسیلندر قرار می گیرد و انتهای پهن آن در سیت قرار می گیرد و کار آن مانند شیر آب است می توان گفت سوپاپ اجازه ی ورود و خروج مواد را به داخل سیلندر( محفظه ی بین پیستون و سرسیلندر ) می دهد

*در شکل زیر سوپاپ ها دایره های طلایی هستند و در سرسیلندر قرار گرفته اند*

 

سوپاپ ها دو دسته اند :

1-     سوپاپ های ورودی (گاز) : سوپاپی که اجازه ی ورود هوا و سوخت را می دهد.

2-     سوپاپ های خروجی (دود) : سوپاپی که اجازه ی خروج ماده ی سوخته شده را می دهد

سوپاپ ها دریچه های سیلتدر بوده و بنا به نیاز ممکن است 2 ٫ 4 و ... مورد استفاده قرار بگیرد.

سوپاپ گاز نسبت به سوپاپ دود بزرگتر است .

درس بعدی چگونگی کارکرد موتور بوده و در آن چگونگی اتصال و هماهنگی این قطعات گفته می شود.

مقدمه ای بر معرفی سیستم های خودرو :

 

 اتومبیل وسیله ایست که تقریبا همه با نوع حرکت و استفاده از آن آشنایی دارند و فکر نمی کنم این امر به داشتن گواهینامه ارتباطی داشته باشد.

من حدودا با اجزائ ماشین آشنایی دارم  ) یک ماشین برای برادرم بود که آنقدر روی آن آزمایش کردم تا یاد گرفتم ( با این حال من از کتاب :

 

راهنمای جامع اتومبیل

ترجمه و تدوین : حسین شتابی

 

کمک گرفتم که به نظرم کتاب کاملی است.

 

قسمت های مختلف اتومبیل :

اتومبیل از 7 قسمت اصلی تشکیل شده که این 7 قسمت به طور تقریبی از 13000 قطعه تشکیل شده که حدود 1500 عدد از آنها با هم در ارتباط بوده و موجب حرکت اتومبیل می شود.

    مجموعه ی موتور :

 از موتور به عنوان قلب تپنده ی اتومبیل هم می توان نام برد در موتور های درون سوز درجه حرارت موتور بسیار بالا بوده  700°C ) )که از این حرارت 4/1 آن باعث حرکت می شود و باقی آن به صورت گرما ظاهر شده و به طرق مختلف از ماشین خارج می شود.

مجموعه ی انتقال قدرت :

 قطعاتی که شامل انتقال حرکت موتور به چرخ ها می شوند جز این مجموعه هستند. اجزای آن عبارتند از :

1- گیربکس

2-دیفرانسیل (در ماشین های محرک جلو پلس )

3-کلاچ

دو قسمت اول و دوم از مهمترین قسمت های این بخشند و وجود قسمت سوم ضروری نیست به طوری که اکثر راننده ها می توانند بدون کلاچ دنده عوض کنند قسمت اول فقط برای شروع حرکت لازم است. گیربکس ( جعبه دنده ) باعث متناسب بودن دور موتور و چرخ ها می شود. هنگامی که ماشین در حال دور زدن است بدلیل اینکه یکی از چرخها دایره با شعاع بیشتری را طی می کند مسیر بیشتری را طی کرده وبا سرعتی متفاوت با چرخ دیگر در حال گردش است این اختلاف سرعت باعث اختلال  نیرویی می شود که از گیربکس به چرخها می رود برای جلوگیری از این امر دیفرانسیل را برای ماشین طراحی کرده اند.

 

سیستم تعلیق :

 منظور از تعلیق معلق بودن در هوا است که این کار را فنر ها در ماشین انجام می دهند.

چرخ ها و سیستم ترمز :

 شامل رینگ ٬ لاستیک ٬ دیسک ترمز ٬ بوستر٬ ترمز دستی و لنت ها است.

مجموعه ی برقی :

 شامل باتری ٬ وایر ها ٬ شمع ها ٬ دینام ٬ کوئل ٬ سیستم های خنک کننده ی موتور ٬ چراق ها و آمپر است. از قسمت های مهم خودرو بوده به طوری که برای تقویت موتور اول به سراغ این مجموعه می روند.

مجموعه ی فرمان و هدایت :

 شامل قربیلک فرمان ٬ محور انتقالی ٬ سیبک ها ٬ طبق ها ٬ شغالدست و سگدست است

قطعات جانبی :

 شامل بدنه ی فلزی ٬ صندلی ٬ درها ٬ رنگ ٬ آیینه ها ٬ شیشه ها ٬ ضبط ٬  برف پاک کن و .... است. بدنه تأثیر زیادی در رانندگی و حتی در شتاب و سرعت ماشین دارد.

این مقدمه ای بود بر ماشین و قسمت های آن.

برای دفعه ی بعد چگونگی حرکت موتور شرح داده خواهد شد اگر بشه براتون عکس های از قسمت های مختلف موتور هم قرار می دهم .